Werken met statushouders

Werknemers vinden is voor veel werkgevers in de land- en tuinbouw een uitdaging. Heb je al eens gedacht aan het werken met statushouders? 

Statushouders zijn gemotiveerde mensen die graag aan de slag willen en willen bouwen  aan hun toekomst in Nederland. Ze brengen vaak een sterke werkmotivatie mee, zijn loyaal en willen zich ontwikkelen. Voor jou kan dat betekenen: extra handen, nieuwe energie in je team en een bredere kijk op werk.

Natuurlijk vraagt het soms iets extra’s. Denk aan taal, cultuurverschillen, begeleiding op de werkvloer of uitleg over hoe het werk hier georganiseerd is. Maar daar sta je niet alleen in. Er zijn regelingen, ondersteuning en praktische hulpmiddelen die het een stuk eenvoudiger maken.

Op deze themapagina vind je heldere informatie, praktische tips en direct toepasbare stappen om te bepalen of werken met statushouders bij jouw bedrijf past.

Veelgestelde vragen over werken met statushouders

Een statushouder is een asielzoeker die via een verblijfsvergunning asiel heeft gekregen (meestal voor bepaalde tijd), en in Nederland mag wonen én werken. Statushouders hebben dezelfde rechten en plichten op de Nederlandse arbeidsmarkt als andere werknemers. Er zijn dus geen verschillen op dat gebied met het aannemen van een reguliere medewerker.

De asielzoekers hebben nog geen verblijfsvergunning en zitten hiervoor nog in procedure. Ook deze groep mag in Nederland werken maar alleen onder voorwaarden. De belangrijkste voorwaarden zijn:

  • Zij moeten een tewerkstellingsvergunning (TWV) aanvragen
  • Zij verblijven minimaal 6 maanden in Nederland in de asielprocedure
  • Zij mogen niet stage lopen of werken op een werkervaringsplek

Ja. Een statushouder mag zonder tewerkstellingsvergunning (TWV) werken in Nederland. Dat mag in loondienst, als uitzendkracht maar ook als stagiaire of op een werkervaringsplaats. De werknemer valt volledig onder het Nederlandse arbeidsrecht en van toepassing zijnde cao. Je kan een statushouder dus gewoon aannemen net als iedere andere werknemer. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld het model arbeidsovereenkomsten in verschillende talen.

De Werkgeverslijn land- en tuinbouw bied op haar website verschillende voorbeeldcontracten aan. Dit kan een tijdelijke overeenkomst zijn of eventueel een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Andere vormen zijn ook mogelijk. Deze zijn in verschillende talen en voor verschillende cao’s beschikbaar. Zie hiervoor onze downloads.

Ja, dat mag.  Een statushouder is een asielzoeker die via een verblijfsvergunning asiel heeft gekregen (meestal voor bepaalde tijd), en in Nederland mag wonen én werken.  
Statushouders hebben dezelfde rechten en plichten op de Nederlandse arbeidsmarkt als andere werknemers. Zij mogen dus ook gewoon via een uitzendbureau aan het werk.

Nee, niet meer dan bij andere werknemers. Wel is zorgvuldige identiteitscontrole extra belangrijk. Controleer identiteit en verblijfsdocumenten zorgvuldig net als bij je internationale werknemers. Je bent verplicht om het originele identiteitsbewijs te controleren en vast te stellen dat arbeid is toegestaan.   

Bewaar kopieën in het personeelsdossier (conform AVG). 

Ja, seizoensarbeid is toegestaan, zolang het contract en de cao correct worden toegepast. Let wel op dat statushouders inburgeringsplicht hebben. Zij moeten ook tijd hebben voor bijvoorbeeld het volgen van taallessen: zij zijn hierdoor parttime beschikbaar voor seizoenswerk. Bovendien vergt het werken met statushouders met name aan het begin extra begeleiding en ondersteuning. Weeg daarom goed af of het verstandig is om statushouders te laten starten met seizoenswerk.

Nee. Statushouders moeten zelf vanaf de datum van ingang van de permanente verblijfsvergunning binnen 4 maanden een Nederlandse zorgverzekering afsluiten. De zorgverzekering start dan met ingang van de datum waarop de verblijfsvergunning ingaat (eventueel met terugwerkende kracht). Attendeer je statushouders op deze verplichting. Alleen als de statushouders nog woonachtig zijn in de COA-opvang, dan vallen zij nog onder de zorgregeling van het COA.

Neem contact op met je gemeente of met een COA bij jou in de buurt. 

Voordelen van werken met statushouders

Gemotiveerde werknemers

  • Vaak zijn statushouders enthousiast, brengen regelmatig ervaring mee en hebben een grote bereidheid om te werken en te leren.
  • Vaak zijn ze loyaal en tonen ze goede inzet bij goede begeleiding.
  • Enkele tips:
    – Zorg voor een goede onboarding
    – Wijs een vast aanspreekpunt aan
    – Plan extra inwerktijd
    – Check regelmatig of alles duidelijk is
    Ook is er sprake van veel doorgroeipotentie bij goede match tussen statushouder en jou als agrarisch werkgever

Maatschappelijk meerwaarde

  • Het werken met statushouders zorgt dat je als bedrijf en sector bijdraagt aan de goede integratie van deze werknemers in de Nederlandse samenlevering.
  • Als (agrarisch) werkgever geef je een positief signaal af door deze enthousiaste werknemers op te nemen in je personeelsbestand. Dit straalt positief af op je werkgeverschap.

Extra arbeidskracht

  • Als oplossing bij personeelstekorten kan het werken met statushouders een zeer goede optie zijn.
  • Statushouders zijn beschikbaar voor zowel vast als seizoenswerk. Let wel op dat statushouders ook tijd moeten hebben voor bijvoorbeeld het volgen van taallessen: zij zijn hierdoor vaak parttime beschikbaar voor (seizoens)werk.

Subsidiemogelijkheden voor het werken met statushouders

Dat kan per gemeente verschillen. Het is verstandig om te informeren bij jouw gemeente of het WerkgeversServicepunt van het UWV naar de mogelijkheden. Er zijn vaak mogelijkheden voor een tijdelijke loonkostensubsidie, stimuleringspremies en tegemoetkoming in extra kosten voor begeleiding, scholing of aanpassing van de werkplek.

Er is ook een landelijke Subsidieregeling Ondersteuning Werkgevers Inzet Statushouders (SOWIS).
Deze subsidie is bedoeld om werkgevers financiële hulp te bieden bij het begeleiden van statushouders op de werkvloer. Denk aan ondersteuning bij:

  • taaltraining (inclusief vaktaal)
  • kennismaking met de bedrijfs- en werkcultuur
  • inwerkprogramma’s en begeleiding of buddy-systemen.

Subsidiebedrag

Je kunt subsidie aanvragen voor maximaal 4 statushouders per aanvraag. Het maximale subsidiebedrag totaal per aanvraag is ongeveer € 24.000.

Voorwaarden om in aanmerking te komen:

De statushouder heeft een arbeidscontract voor minstens 20 uur per week en minstens 1 jaar.

De statushouder heeft maximaal 6 maanden gewerkt voor jou of nog niet eerder bij jou gewerkt.

Je onderbouwt met een activiteitenplan hoe je begeleiding organiseert (taal, cultuur, buddy, inwerkprogramma).

Hoe vraag ik de subsidie aan?

De aanvraagronde in 2026 loopt van 8 juni 2026 tot en met 30 september 2026. Je vraagt de subsidie aan via het Subsidieportaal van het Ministerie van SZW.

Subsidie aanvragen

Taalbuddy’s

Kijk ook eens naar het programma ‘Taalbuddy’s. Hierbij worden “op het werk” anderstalige werknemers gekoppeld aan Nederlandstalige collega’s. Samen oefenen ze Nederlands in een groepje of 1-op-1, een uur per week gedurende 3 tot 6 maanden middels een programma van 20 sessies. Deze periode is nodig om een band op te bouwen én te werken aan het oefenen van (vak)taal en het bespreken van werkcultuur. De Nederlandstalige medewerkers worden ondersteund met e-learning en oefenmateriaal.

‘Taalbuddy’s op het werk’ is een programma van stichting Het Begint met Taal, die anderstaligen helpt sneller mee te doen. Het Begint met Taal koppelt anderstaligen aan Nederlandstaligen voor taalontmoetingen. Zo versterken we hun taalvaardigheid, zelfvertrouwen en sociale netwerk.

Quotes van tevreden werkgevers:

“De mensen waren gemotiveerd en hadden een positieve houding. De samenwerking verliep goed.”

“Ze willen héél graag werken.”

‘Er is echt de wil om te werken.”

“Goede werketos. Leuk om mensen te helpen een plek te vinden binnen de Nederlandse maatschappij.”

Aandachtspunten voor het werken met statushouders

Naast de voordelen zijn er ook aandachtspunten bij het werken met statushouders. Ook bij  seizoenswerkers is dit van belang maar dus ook bij statushouders.

Veilig werken met taalbarrières

Vaak spreken statushouders nog niet heel goed Nederlands of geheel niet. Extra aandacht voor veiligheid op de werkvloer is daarom verstandig. Enkele praktische tips:

  • Gebruik vertalingen: werk met duidelijke instructies in eigen taal of anders in het Engels bijvoorbeeld.
  • Spreek eenvoudige taal
  • Gebruik pictogrammen en doe dingen voor

Inburgering en taalles

Statushouders moeten verplicht inburgeren. Zij hebben hiervoor 3 jaar. In die tijd leren ze Nederlands en krijgen ze kennis van de Nederlandse samenleving en arbeidsmarkt. De meeste statushouders volgen een cursus en doen daarna het inburgeringsexamen. Gemiddeld hebben zij 2 tot 4 dagdelen per week les.

Tips: Bespreek vooraf hoeveel lesuren iemand heeft en op welke dagen. Heb je meerdere statushouders in dienst? Kijk samen met hen en de gemeente of je taallessen op je bedrijf kunt organiseren, eventueel met een taalschool of ROC. Zo kunnen statushouders tegelijk les volgen, soms ook in de avond. Dat geeft rust in de planning en werkroosters. Je bespaart reistijd en de lessen sluiten beter aan op de vaktaal op de werkvloer.

Cultuur en verwachtingen

Net als bij internationale werknemers kunnen ook bij statushouders andere omgangsvormen of werkcultuur een rol spelen.

Wees daarom duidelijk over:

  • Werktijden
  • Pauzes
  • Hiërarchie
  • Veiligheidsregels

Maak afspraken expliciet en herhaal ze.

Vervoer en huisvesting

Het hebben van of ontbreken aan goede en prettige huisvesting heeft grote invloed op het welzijn van je werknemer. Bespreek met je medewerker hoe dit bij hem of haar geregeld is. Bekijk samen of er vervoer beschikbaar is van en naar het werk. Zorg eventueel voor ondersteuning voor het vervoer.

Praktische tips

  • Start met een tijdelijke arbeidsovereenkomst voor een afgebakende periode. Gebruik deze om te achterhalen of er een goede match is tussen de statushouder en jou als agrarisch werkgever
  • Bouw stap voor stap op met voldoende ondersteuning. Denk aan ondersteuning door gemeenten, de taallessen, geef steeds meer verantwoordelijkheid en vertrouwen en blijf in gesprek met je werknemer.
  • Zet afspraken duidelijk op papier.
  • Loop het contract samen met je statushouder door. Gebruik een arbeidscontract in eigen taal; gebruik een tolk of een andere gezamelijke taal (Engels) om te zorgen dat de statushouder begrijpt waar deze voor tekent. De Werkgeverslijn biedt model arbeidsovereenkosten in verschillende talen aan.

Gemeenten kunnen vaak helpen bij:

  • matching
  • begeleiding
  • taalondersteuning
  • Let hierbij op de cultuurverschillen maar hanteer verder hetzelfde proces als je reguliere werknemers
  • Onboarding voorkomt misverstanden en uitval

Nieuwsgierig geworden?

Wij organiseren in samenwerking met partijen als UWV,  bedrijfsbezoeken waarbij statushouders kennismaken met de land- en tuinbouw en met jou als agrarisch ondernemer. Sta je ervoor open groepen te ontvangen (en heb je vacatures open staan?)? Neem dan contact op met projectleider Ankie de Jong.

Gerelateerde berichten

Datum 12 augustus 2026 Locatie Online Online
HR-kennissessie Werken met nieuwe doelgroepen – praktisch aan de slag met inclusief werkgeverschap

Steeds meer werkgevers in de land- en tuinbouw staan open voor het werken met nieuwe doelgroepen. In dit webinar bespreken we wat het in de praktijk vraagt van je werkvloer, begeleiding en tijd. Ontdek wat past bij jouw bedrijf.

Subsidieregeling ondersteuning werkgevers inzet statushouders

Heb je statushouders aan het werk op jouw bedrijf of overweeg je dat? De subsidieregeling ‘Ondersteuning werkgevers inzet statushouders’ biedt jou als werkgever een financiële tegemoetkoming voor de extra begeleiding van statushouders op de werkvloer. 8 juni 2026 gaat de nieuwe aanvraagperiode open.

Vaste plantenkweker deelt werkgeverservaring met statushouders, arbeidsbeperkten en langdurig werklozen

LTO Noord zet zich in voor goed werkgeverschap. Zo nodigen wij werkgevers uit open te staan voor het werken met mensen die niet vanzelfsprekend hun weg vinden naar de sector, zoals statushouders, mensen met een arbeidsbeperking, langdurig werklozen en zijinstromers.