Vakantiedagen

Vakantiedagen

Rust nemen na een periode van hard werken is erg belangrijk. Wat zijn in 2020 de afspraken en mogelijkheden voor het opnemen van vakantieverlof? Hoe berekent u verlofrechten en welke soorten verlofrechten bestaan er? U leest het op deze themapagina.

Het vakantierecht

Wettelijk
Werknemers krijgen een wettelijk aantal vakantiedagen per jaar. In uren is dit 4 keer het aantal uren dat een werknemer per week werkt. Als een werknemer bijvoorbeeld het hele jaar 25 uur per week werkt, heeft deze recht op 100 vakantie-uren per jaar. Daarmee kan de werknemer in ieder geval 4 weken vakantie per jaar opnemen. Deze vakantiedagen kunnen ook in losse uren worden opgenomen. Tijdens een vakantie betaalt u als werkgever het loon door. Zowel bij een parttime- als fulltime dienstverband gaat u uit van het aantal uren per week.

Bovenwettelijke (extra) vakantiedagen
Als een werknemer meer vakantiedagen opbouwt dan het wettelijk aantal, spreken we van ‘bovenwettelijke’ vakantiedagen.. In de agrarische cao’s is er sprake van bovenwettelijke vakantiedagen. Ook zijn er afspraken vastgelegd over extra vakantiedagen voor jongeren, dienstverbanddagen en/of seniorendagen. Ook dit zijn allemaal bovenwettelijke vakantiedagen. Hieronder volgt een opsomming van de afspraken per cao.

Productiegerichte Dierhouderij Open Teelten Glastuinbouw
Wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen Een fulltime werknemer heeft recht op 25 vakantiedagen per jaar (art. 26.1) Een fulltime werknemer heeft recht op 25 vakantiedagen per jaar (art. 27.2) Een fulltime werknemer heeft recht op 25,5 vakantiedagen per jaar. Dit staat gelijk aan 9,77% van het aantal overeengekomen arbeidsuren per jaar (art. 39.2)
Jongerendagen Een werknemer die bij aanvang van het kalenderjaar de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt heeft in dat desbetreffende jaar recht op 28 vakantiedagen bij een voltijd dienstverband (art. 26.1) Een werknemer die bij aanvang van het vakantiejaar de leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt heeft in dat desbetreffende jaar recht op 28 vakantiedagen bij een voltijd dienstverband (art. 27.3) Een werknemer die na 30 juni 2015 in dienst treedt en jonger is dan 18 jaar gelden geen extra vakantiedagen (art. 39.3)
Dienstverbanddagen Onder art. 26.3 zijn afspraken gemaakt voor medewerkers met een langdurig dienstverband bij een werkgever over extra bovenwettelijke vakantie-uren. Onder art. 30.1 zijn dienstverbanddagen vervallen met ingang van 1 april 2001. X
Seniorendagen Onder art. 39 is er een mogelijkheid afgesproken tot minder werken vanaf 62 jaar (80-90-90-regeling). Onder art.27.5 zijn afspraken gemaakt over extra bovenwettelijk verlof voor medewerkers boven de 50 jaar. Onder art. 39.4 is er een overgangsregeling afgesproken over extra leeftijd gerelateerde verlofuren. Onder art. 50 is er een mogelijkheid afgesproken tot minder werken vanaf 62 jaar (80-90-90-regeling).

Moet ik als werkgever altijd meewerken aan het toekennen van een verlofaanvraag?

Als werkgever moet u in principe instemmen met een verlofaanvraag. U mag alleen bezwaar maken als uw vakantie grote problemen oplevert voor het bedrijf (‘zwaarwegende bedrijfsbelangen’). Of als er een collectieve vakantie is, zoals in de bouw en in het onderwijs.

Vervallen vakantiedagen

In het belang van de veiligheid en gezondheid van werknemers is het belangrijk dat zij tijdig en regelmatig bijkomen van hun werk door vakantie op te nemen. Om te voorkomen dat medewerkers het opnemen van vakantie uitstellen is de vervaltermijn voor wettelijke vakantiedagen aangescherpt. Vanaf 1 januari 2012 moeten werknemers hun wettelijke vakantiedagen opnemen vóór 1 juli volgend op het jaar waarin de dagen worden opgebouwd. De bovenwettelijke dagen kennen een vervaltermijn van vijf jaar. Let op: de cao Glastuinbouw wijkt af van deze vervaltermijnen.

Een werknemer die redelijkerwijs niet in staat is geweest om vóór het verstrijken van de vervaltermijn van zijn minimum vakantieaanspraak gebruik te maken, zal zijn minimum vakantieaanspraak op een later tijdstip alsnog moeten kunnen opnemen. Dit kan bijvoorbeeld in de volgende situaties:

  • De werkgever heeft de medewerker geen gelegenheid gegeven om vakantiedagen op te nemen.
  • De werknemer is dusdanig ziek dat hij /zij verheven is van re-integratieverplichtingen.

Zie voor meer informatie over de vakantiewetgeving de Rijksoverheid.

Cao Glastuinbouw

In deze cao wordt afgeweken van de reguliere vervaltermijn. In deze cao is afgesproken dat zowel wettelijke als bovenwettelijke vakantiedagen een vervaltermijn kennen van vijf jaar. Op grond hiervan hoeft u deze dagen niet apart in uw administratie bij te houden. (Artikel 39 lid 7).

Werknemers die in verband met arbeidsongeschiktheid ontslagen worden, hebben echter uitsluitend recht op uitbetaling van de niet opgenomen wettelijke vakantiedagen over de voorafgaande 1,5 jaar.

Cao Productiegerichte Dierhouderij

In deze cao is sprake van een regulier vervaltermijn. Wettelijke vakantiedagen komen te vervallen op 1 juli volgend op het jaar waarin de dagen worden opgebouwd. De bovenwettelijke dagen kennen een vervaltermijn van vijf jaar. (Artikel 26 lid 9)

Cao Open Teelten

Ook in deze cao is sprake van een regulier vervaltermijn. Wettelijke vakantiedagen komen te vervallen op 1 juli volgend op het jaar waarin de dagen worden opgebouwd. De bovenwettelijke dagen kennen een vervaltermijn van vijf jaar. (Artikel 28 en bijlage XIX)

 

Vakantie en ziekte

Zieke werknemers krijgen dezelfde aanspraken op vakantiedagen als andere werknemers, omdat het verwerven van vakantieaanspraak is gekoppeld aan het recht op loon dat ook ingeval van ziekte bestaat (artikel 7:629 BW). Dit betekent dat zieke werknemers in ieder geval de wettelijke verlofdagen opbouwen. In de cao kan zijn bepaald dat de werknemer de bovenwettelijke vakantiedagen niet opbouwt bij ziekte en arbeidsongeschiktheid. Dit is het geval bij de cao Glastuinbouw (Artikel 39 lid 6), cao Productiegerichte Dierhouderij (Artikel 26 lid 7) en cao Open Teelten (Artikel 29).

Vakantie opnemen tijdens ziekte

Een zieke werknemer heeft ook recht op vakantie. Hij of zij wordt zelfs geacht tijdens de periode waarin hij of zij arbeidsongeschikt is vakantiedagen op te nemen. Voor hem of haar gelden namelijk dezelfde vervaltermijnen van de wettelijke vakantiedagen.

Als de zieke werknemer met vakantie wil, dan dient hij de vakantie aan te vragen bij de werkgever en vakantiedagen op te nemen. Hiervoor geldt dat de werknemer hetzelfde aantal vakantie-uren opneemt als wanneer hij niet ziek zou zijn geweest. Dat geldt ook als de werknemer tijdens ziekte gedeeltelijk werkt. Tijdens de opgenomen vakantiedagen is de werknemer vrij van zijn of haar re-integratieverplichting.

Het kan zijn dat de werknemer niet in staat is om vakantie op te nemen. Een bedrijfsarts kan hierover advies geven. Wanneer een werknemer niet in staat is om vakantie op te nemen geldt dat de wettelijke vakantiedagen na 5 jaar komen te vervallen. Wanneer de bedrijfsarts adviseert dat de werknemer wel in staat is om vakantie op te nemen, dan geldt deze verlenging van de verjaringstermijn niet.

Afkopen vakantie

Wettelijke vakantiedagen kunnen uitsluitend bij het einde van de arbeidsovereenkomst worden afgekocht. U mag met uw werknemer overeenkomen dat bovenwettelijke vakantiedagen bijvoorbeeld aan het einde van elk jaar worden afgekocht.

Cao Glastuinbouw

In deze cao is afgesproken dat bij scholieren, studenten, zaterdaghulpen en vakantiekrachten (art.12.3) en voor piekarbeiders (art.11.6) de vakantiedagen en het vakantiegeld bij het einde van de dienstbetrekking of bij iedere loonbetaling wordt afgerekend tegen het percentage van 20%. Bij deze afrekening wordt de vergoeding die de student/scholier heeft ontvangen over de op zijn verzoek opgenomen vakantiedagen in mindering gebracht. Feestdagen vallen buiten deze afspraak.

Cao Open Teelten

Ook in deze cao is er sprake van de afkoopregeling vakantiegeld/vakantiedagen voor piekarbeid tegen 20% toeslag (art. 10.8).

Feestdagen

Doorbetaalde feestdagen horen niet tot de vakantiedagen. Dus naast de vakantiedagen heeft de werknemer nog recht op doorbetaalde vrije dagen tijdens feestdagen. Dit kan bij cao afwijken, denk aan bijvoorbeeld 5 mei. Dit is afwijkend afgesproken in de cao glastuinbouw (art.17.4).

Stimuleren van vakantieopname

Het is de eigen verantwoordelijkheid van de werknemer om vakantie op te nemen. Omdat vakantiedagen zowel een financiële als een praktische waarde kennen is het wel verstandig de werknemers te stimuleren hun vakantiedagen op te nemen. De waarde van de vakantiedagen kan namelijk veranderen wanneer de werknemer een loonsverhoging heeft gehad. Als een werknemer uit dienst treedt, vind er een afrekening plaats van de niet-opgenomen vakantiedagen. In dat geval is het financieel ongunstig voor u als werkgever wanneer de werknemer zijn of haar vakantiedagen heeft opgespaard. Het opsparen is echter sinds 2012 wel lastiger in verband met de verjaringstermijnen van wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen.

Als werkgever stimuleert u werknemers om vakantie op te nemen door het onderwerp vakantie en de verjaringstermijn van vakantiedagen regelmatig ter sprake te brengen, zoals tijdens werkoverleg of  functioneringsgesprekken.

Betaald bijzonder verlof

Bijzonder verlof is per cao afgesproken. Zie voor de agrarische cao’s:

Daarnaast gelden er wettelijke afspraken over bijzonder verlof:

Verlof voor dokter/tandarts

Een werknemer krijgt de gelegenheid om een specialist/dokter of tandarts te bezoeken onder werktijd, voor zover dit niet in de vrije tijd van de werknemer kan. Dit geldt dan alleen voor de daadwerkelijk benodigde tijd. Hier hoeft de werknemer dus geen vakantie-uren voor op te nemen.

Zwangerschapsverlof/bevallingsverlof

In het licht van de wet Arbeid & Zorg bestaat er recht op betaald zwangerschapsverlof. Dit is bij cao ook vaak vastgelegd.

Productiegerichte Dierhouderij (art.26.13)
Glastuinbouw (art.38.9)

Kraamverlof

Een belangrijk onderdeel van bijzonder verlof is betaald geboorteverlof voor partners. Sinds 1 januari 2019 krijgen partners hiervoor eenmaal het aantal werkuren per week verlof. Werkt iemand 5 x 8 uur per week dan heeft de werknemer recht op 40 uur betaald geboorteverlof.

Per 1 juli 2020 kunnen partners maximaal 5 weken (5 keer het aantal werkuren per week) aanvullend geboorteverlof opnemen. Het aanvullend geboorteverlof is onbetaald. Partners hebben recht op aanvullend geboorteverlof als het kind op of ná 1 juli 2020 geboren wordt. Zij moeten het aanvullend geboorteverlof opnemen binnen 6 maanden na de geboorte van het kind. En zij moeten eerst het geboorteverlof van 1 week hebben opgenomen.

Werkgevers kunnen voor hun werknemers bij het UWV een uitkering voor de verlofperiode aanvragen. Deze uitkering is maximaal 70% van hun dagloon (en maximaal 70% van het maximumdagloon).

Zie hiervoor ook de site van de Rijksoverheid.